Wprowadzenie do Formuły 1 dla laikow, wytlumaczenie wiekszosci podstawowych pojeć, jak i niektorych zasad.
- Aerodynamika - nauka opisujaca oplyw powietrza wkolo bolidu majaca wplyw na wyglad bolidu
- Apel - zespol apeluje gdy kierowca czuje sie poszkodowany np na skutek kraksy badz tez nalozenia na niego kary
- Balast - dodadkowy ciezar ktory jest rozkladany w bolidzie tak by rozklad wagi byl jak najlepszy
- Balans hamulcow - rozklad sily hamowania miedzy przednia a tylnia os
- Boksy (pits) - Wydzielona część toru (najczęściej wzdłuż prostej startowej) z garażami poszczególnych zespołów oraz pasem serwisowym na którym dokonuje się obsługi samochodów w czasie wyścigu (tankowania, zmiana opon, wymiana uszkodzonych części, drobne zmiany w ustawieniach). Na całej długości pasa serwisowego obowiązuje ograniczenie prędkości – do 60 km/h podczas treningów i kwalifikacji, do 100 km/h podczas wyścigu. Jego złamanie w czasie treningów i kwalifikacji oznacza karę finansową (250 dolarów za każdy 1 km/h ponad limit przy pierwszym wykroczeniu w sezonie, potem kara rośnie), w czasie wyścigu karę drive-through.
- Deflektor - Element aerodynamiczny samochodu, umieszczony za przednią osią, przed wlotami powietrza do chłodnic. Jego zadaniem jest odpowiednie kształtowanie strug powietrza opływających samochód.
- Docisk aerodynamiczny - Zjawisko generowane przez elementy aerodynamiczne samochodu, jak skrzydła czy dyfuzor. Dzięki dociskowi aerodynamicznemu zwiększa się przyczepność samochodu na prostych i w zakrętach, ale rośnie opór aerodynamiczny, co w efekcie zmniejsza prędkość maksymalną.
- Dyfuzor - Element aerodynamiczny samochodu. Wyprofilowana do góry tylna część podłogi, tuż za tylną osią i pod tylnym skrzydłem, wytwarza dodatkowy docisk aerodynamiczny zwiększający przyczepność samochodu.
- Falstart - kierowca wystartowal przed zgasnieciem czerwonych lamp, wykroczenie to jest karane
- HANS - (ang. Head And Neck Support System) System ochrony głowy i karku kierowcy, składający się z przypinanej paskami do kasku „obroży” z włókien węglowych, przyciskanej pasami bezpieczeństwa do ramion kierowcy. System zapobiega gwałtownemu ruchowi głowy w przód przy czołowym uderzeniu w przeszkodę, zmniejszając przeciążenie działające na głowę oraz siły działające na szyjny odcinek kręgosłupa. Stosowanie tego systemu jest obowiązkowe w Formule 1.
- Kara "drive trough" - Najłagodniejszy wymiar kary w arsenale sędziów. Ukarany kierowca musi przejechać przez boksy z zachowaniem ograniczenia prędkości. Od momentu ogłoszenia decyzji o karze ma na to trzy okrążenia, pod groźbą wykluczenia z wyścigu. Jeśli kara zostaje nałożona podczas pięciu ostatnich okrążeń wyścigu, kierowca nie odbywa jej na torze. W takim przypadku do jego łącznego czasu na mecie doliczone zostaje 25 sekund. Karę można nałożyć za takie przewinienia, jak: falstart, przekroczenie prędkości w boksie, nieregulaminowe blokowanie innych kierowców.
- Kara "stop and go" - Ukarany kierowca musi przejechać przez boksy z zachowaniem ograniczenia prędkości, po drodze zatrzymując się na co najmniej 10 sekund na swoim stanowisku serwisowym. Od momentu ogłoszenia decyzji o karze ma na to trzy okrążenia, pod groźbą wykluczenia z wyścigu. Jeśli kara zostaje nałożona podczas pięciu ostatnich okrążeń wyścigu, kierowca nie odbywa jej na torze. W takim przypadku do jego łącznego czasu na mecie doliczone zostaje 25 sekund. Karę można nałożyć za takie przewinienia, jak: falstart, przekroczenie prędkości w boksie, nieregulaminowe blokowanie innych kierowców.
- Koce grzewcze - Jedyny dozwolony regulaminem środek pozwalający na podwyższenie temperatury opon przed wyjazdem na tor. Zapinane na rzepy koce zasilane są elektrycznie.
- Kokpit - miejsce gdzie w bolidzie znajduje sie kierowca
- Kontrola trakcji - System zapobiegający poślizgowi kół przy przyspieszaniu i w zakrętach, ułatwiający przenoszenie ogromnej mocy samochodu F1 na asfalt. Jest to jeden z niewielu elektronicznych układów wspomagających pracę kierowcy (układy zapobiegające blokowaniu kół przy hamowaniu – ABS – oraz systemy automatycznej kontroli startu są zakazane).
- Kwalifikacje - godzinna sesja podzczas ktorej mierzone czasy okrazen decyduja o kolejnosci na starcie do wyscigu nastepnego dnia
- Monocoque - Kabina samochodu Formuły 1, zbudowana z włókien węglowych. Zawiera w sobie kokpit z miejscem kierowcy oraz zbiornik paliwa umieszczony za fotelem. Do kabiny mocuje się silnik, zawieszenie oraz elementy aerodynamiczne.
- Mieszanka gumy - opony sa produkowane o roznych twardosciach, miekie maja lepsza przyczepnosc ale szybciej sie zuzywaja niz twarde
- Nadsterownosc - Zachowanie samochodu w zakręcie polegające na większej przyczepności przedniej osi. Z nadsterownością mamy do czynienia, jeśli samochód wypada z toru i tył wyprzedza przód. Wpływ na odpowiednie prowadzenie samochodu mają takie czynniki, jak kąt pochylenia skrzydeł, ustawienie zawieszenia czy ciśnienie w oponach.
- Okrazenie formujace (rozgrzewkowe) - Jedno okrążenie toru przejeżdżane przez wszystkich kierowców przed startem, z zachowaniem kolejności startowej. Wyprzedzanie jest niedozwolone, chyba, że któryś z samochodów ma defekt. Opony intermediete - opony z mala iloscia rowkow ktore kierowcy zakladaja gdy deszcz jest lekki ale nie pozwala jechac juz na "slickach"
- Opona deszczowa - Opona z bieżnikiem, przeznaczona na mokrą nawierzchnię. Każdy kierowca ma do dyspozycji trzy zestawy takich opon na weekend. Od momentu rozpoczęcia kwalifikacji ich użycie jest dozwolone tylko jeśli sędziowie ogłoszą „mokry wyścig”. Opona deszczowa musi posiadać powierzchnię styku z nawierzchnią nie przekraczającą 240 cm2 (przód) i 375 cm2 (tył). Głębokość bieżnika musi wynosić odpowiednio co najmniej 5 milimetrów.
- Opona intermediate - Tak zwana opona pośrednia, na przesychający lub lekko wilgotny tor. Kierowcy mogą zużyć cztery zestawy takich opon w ciągu weekendu. Opona pośrednia musi posiadać powierzchnię styku z nawierzchnią nie przekraczającą 280 cm2 (przód) i 440 cm2 (tył). Głębokość bieżnika musi wynosić co najmniej 2,5 milimetra.
- Opona slick - Opona na suchą nawierzchnię jest gładka jedynie z nazwy – musi być wyposażona w cztery symetryczne, równoległe rowki o głębokości minimum 2,5 mm i szerokości 14 mm, rozstawione co 50 mm. Pomiar tych wartości odbywa się przy ciśnieniu w oponie wynoszącym 1,4 bara. Każdy kierowca ma do dyspozycji siedem kompletów takich opon na weekend.
- Owiewki - czesci bolidu ktore sprawiaja ze strumien powietrza omija np wystajace czesci bolidu by aerodynamika bolidu byla lepsza
- Padock - Przestrzeń za boksami, gdzie parkują ciężarówki poszczególnych ekip. Tam rozstawione są także ruchome przyczepy mieszkalne, w których jedzą i odpoczywają członkowie zespołów.
- Parc ferme (park zamkniety) - Od momentu rozpoczęcia sesji kwalifikacyjnej w sobotę do startu okrążenia rozgrzewkowego w niedzielę wszystkie samochody objęte są przepisami parku zamkniętego. To oznacza, że mechanicy mogą wykonywać jedynie ściśle objęte regulaminem prace, takie jak: dotankowanie paliwa (tylko w czasie dwóch pierwszych części sesji kwalifikacyjnej), wymiana świec zapłonowych i akumulatora, czyszczenie, odpowietrzenie hamulców, spuszczenie oleju z silnika, uzupełnienie płynów i gazów, zmiana ustawień przedniego skrzydła czy usunięcie uszkodzeń powypadkowych. Inne czynności obsługowe mogą pociągnąć za sobą karę nakładaną przez sędziów.
- Pit stop - Wizyta w boksie podczas wyścigu, celem dotankowania samochodu, zmiany kół, niewielkich korekt w ustawieniach aerodynamiki czy zawieszenia, usunięcia drobnych uszkodzeń po kolizji.
- Podsterownosc - Zachowanie samochodu w zakręcie polegające na mniejszej przyczepności przedniej osi. Z podsterownością mamy do czynienia, jeśli samochód nie chce skręcać i do złożenia go w zakręt wymagany jest większy skręt kół. Wpływ na odpowiednie prowadzenie samochodu mają takie czynniki, jak kąt pochylenia skrzydeł, ustawienie zawieszenia czy ciśnienie w oponach.
- Pole position - pierwsze miejsce startowe, nagradzany jest kierowca ktory uzyskal najlepszy czas podczas kwalifikacji
- Poslizg - strata przyczepnosci najczesciej tylnych kol podczas przyspieszania badz tez na szybkich zakretach
- Protest - akcja wymierzona przeciwko komus kto zlamal przepisy
- Pułapka szutrowa - ma na celu zmniejszenie predkosci bolidu ktory wypadl z toru
- Safety car - samochod bezpieczenstwa, o jego użyciu – czyli o wprowadzeniu neutralizacji – decyduje dyrektor wyścigu. Zastosowanie samochodu bezpieczeństwa pozwala na kontynuowanie wyścigu nawet w razie poważnego wypadku, którego efekty wymagają wyjścia komisarzy na tor celem uprzątnięcia rozbitych samochodów. Prowadzony przez doświadczonego kierowcę (od 2000 r. jest nim Bernd Maylander, były kierowca startujący w wyścigach DTM) samochód wyjeżdża na tor i zajmuje pozycję przed aktualnym liderem wyścigu. Dyktuje tempo całej stawki (przez cały okres trwania neutralizacji wyprzedzanie jest zabronione), aż tor zostanie przywrócony do idealnego stanu. Na ostatnim okrążeniu przed zjazdem do boksu kierowca samochodu bezpieczeństwa gasi pomarańczowe światła na dachu, po czym zjeżdża do boksu, a kierowcy wykonują lotny start. Samochód bezpieczeństwa nie może poruszać się za wolno, bo zbytni spadek temperatury opon i hamulców w bolidach F1 stanowi potencjalne niebezpieczeństwo. Od 1996 r. samochodami bezpieczeństwa są wyłącznie Mercedesy (w sezonie 2006 jest to Mercedes CLK 63 AMG z silnikiem V8 o mocy 481 KM).
- Setup - ustawienia bolidu na wyscig
- Spoiler (skrzydło) - Element aerodynamiczny samochodu. Skrzydła w samochodzie F1 (przednie i tylne) spełniają odwrotną rolę niż w samolocie – zamiast zapewnić nośność, zapewniają docisk aerodynamiczny do podłoża. Ich wymiary i położenie są ściśle ograniczone regulaminem. Od liczby płatów w każdym skrzydle i od kąta ich nachylenia względem nawierzchni toru zależy przyczepność oraz opór aerodynamiczny.
- Szykana - Jeden z elementów konfiguracji toru wyścigowego, mający przede wszystkim na celu zmniejszenie prędkości. Najczęściej jest to układ ciasnych zakrętów prawy-lewy-prawy, bądź lewy-prawy-lewy. Jeśli przed szykaną znajduje się długa prosta, a pierwszy zakręt jest bardzo ciasny, wtedy możliwości wyprzedzania w strefie dohamowania są bardzo duże.Telemetria - statystyki kazdej czesci bolidu, kazdej sekundy podczas ktorej cos dzieje sie z bolidem. Telemetria pomaga ustawic setup bolidu poprzez analize dostarczonych przez nia danych
- Telemetria - Technika przesyłania danych w czasie rzeczywistym z samochodu do boksu. Dzięki temu inżynierowie zespołu mają cały czas dostęp do aktualnych parametrów pracy samochodu, począwszy od prędkości i biegu, skończywszy na wychyleniu kierownicy i położeniu pedałów gazu i hamulca. Telemetria dwustronna, pozwalająca na zdalne sterowanie takimi parametrami samochodu, jak wartość ogranicznika obrotów czy skład mieszanki paliwowo-powietrznej, jest zakazana
- Treningi - podczas nich zespoly moge przygotowac ustawienia (setupy) bolidow do wyscigu
- Zapasowy bolid - tak zwany T-car moze byc brany tylko 1 na kazdy wyscig przez zespol
